Wat er in de oorlog op scholen gebeurde

De klassenfoto met Willy erop is gemaakt op de school in de Haagse Bezemstraat. Het was geen gewone school. In 1941 moesten alle joodse kinderen in heel Nederland naar aparte scholen en alle joodse leerkrachten werden van school gestuurd, ook in Amsterdam. Behalve bij Ronny. Op de Wilhelmina Catharinaschool (WC-school zeiden de kinderen) stond ineens een muur in de school. De joodse kinderen moesten naar de achterkant. Vanaf de voorkant zag de rest steeds een kind minder. En omdat ze een ster op hun jas moesten dragen werden ze gepest door kinderen van NSB-ers met de bijnaam: loje dajes.

Uit Het Verlaten Hotel:

In de meimaand van 1942 krijgen ‘de achterkanters’ een gele ster op hun kleren. In het midden staat in vreemde zwarte letters jood. Volgens Ronny’s moeder moet dat van de Duitsers om joden te vernederen. Maar de moeder van een jongen uit Ronny’s klas die Hannan heet zegt: ‘Deze Davidster betekent dat je bijzonder bent.’ Meteen wil Hannans’ kleine broertje ook een ster. ‘Nee, alleen grote mensen en kinderen die al zes jaar zijn mogen een ster.’

Hulp tegen pesten helpt

Voor ze onderdook werd de schrijfster Ida Vos ook naar de school in de Haagse Bezemstraat verbannen. Het jongetje dat iets in Willy’s oor fluistert is haar neefje Leo Blok. (zie bijgevoegd: fluisteroor) Zelf zat Ida in een andere klas. Ze beschreef in haar boek ‘Dansen op de brug in Avignon’ eens een droom waarin kinderen die niet joods waren haar kwamen beschermen.

“De voorkant kinderen uit Het Verlaten Hotel laten mijn droom uitkomen,” zei Ida. ‘Je beseft niet half hoe jullie de kinderen aan de achterkant hebben getroost door voor hen op te komen tegen de bende van de lojedajes,” zo troostte zij Ronny die zich ook nog altijd schuldig voelt. ‘Het helpt heel erg als andere kinderen je niet laten vallen wanneer je wordt gepest. Omdat ik dat zo lief vind, kom ik gedichten voorlezen als de burgemeester jullie boek presenteert.’

Onze zoektocht is ten einde. ‘Het Verlaten hotel’ is een monumentje. Voor Willy en al die kinderen die van school naar huis gingen en daarna nooit meer werden gezien…